Ágúst

Ágúst er áttundi mánuður ársins. Þegar ágústmánuður hefst standa enn yfir hinn forni mánuður heyannir og svo hundadagarnir. Ágúst er kenndur við Ágústus keisara (63 f.Kr.– 14 e.Kr.). Þessi mánuður hét áður Sextilis, dregið af sextus eða sjötti en þá var mars fyrsti mánuður ársins.

Frídagur verslunarmanna eða verslunarmannahelgin

Nú á dögum er verslunarmannahelgin mesta ferðahelgi ársins. Fólk flykkist á útihátíðir víðs vegar um landið, í sumarbústaði eða bara leggst á flakk um landið. En nú eru margir búnir að gleyma því að verslunarmannahelgin er kennd við frídag verslunarmanna sem er alltaf fyrsti mánudagur í ágúst. Sú dagsetning hefur haldist óbreytt frá því 1934. Upphaf þessa dags má rekja allt til ársins 1874 en þá var haldin mikil þjóðhátíð á Þingvöllum. Tilefnið var 1000 ára byggð Íslands. Kristján konungur 9. færði þá Íslendingum stjórnarskrá og voru hátíðarhöld víða um land. Aðalhátíðin var haldin í Reykjavík 2. ágúst og þann 7. ágúst á Þingvöllum. Þessarar hátíðar var minnst reglulega í Reykjavík í kringum aldamótin 1800-1900 og héldu verslunarmenn löngum tryggð við daginn. Eftir síðari heimsstyrjöld varð frídagur verslunarmanna almennur frídagur, notaður til ferðalaga og skemmtanahalds.

Tvímánuður hefst þann 26. ágúst. Tvímánuður er fimmti mánuður sumars og hefst þriðjudaginn í 18. viku sumars. Í Snorra-Eddu er þessi mánuður líka nefndur kornskurðarmánuður.

Dagar helgaðir dýrlingum

Ágúst hefst með Bandadegi. En þessi dagur er helgaður lausn Péturs postula úr fangelsi Heródesar í Agrippu. Um þennan atburð má lesa í Bibíunni, 12. kafla Postulasögunnar.

2. ágúst er Ólafsmessa hin síðari. En Ólafur konungur Haraldsson var konungur Noregs og féll í hinni frægu orustu á Stiklastöðum 1030. Skömmu eftir andlát Ólafs virðast hafa orðið til um hann helgisagnir og einu ári og fimm dögum eftir andlátið var lík hans grafið upp og segir sagan að bæði hár hans og neglur hafi vaxið sem á lifandi manni. Ólafsmessa hin síðari miðast við þennan uppgröft.

10. ágúst er Lárentíusmessa eða Lafransmessa. Lárentíus var píslarvottur í Róm og einn af helstu píslarvottum frumkristninnar. Voru meðal annars send bein af honum til Englands er kristni var að festa þar rætur. Hann var líka dýrkaður á Norðurlöndum. Nánar má lesa um Lárentíus á síðu 703 í bókinni Saga daganna.

15. ágúst er Maríumessa en hún var haldin hátíðleg í minningu andláts hennar. Hér er að sjálfsögðu átt við Maríu mey móður Krists.

22. ágúst. Er messa með skrýtnu heiti eða Symfóríanusmessa. Symfóríanus var píslarvottur í Frakklandi. Hann var hálshöggvinn seint á annarri öld. Stundum var Symfóríanusmessa talin marka upphaf hausts.

24. ágúst er Bartólómeusmessa. Bartólómeus var postuli sem, samkvæmt sögunni, boðaði kristni í fjarlægum löndum eins og Indlandi og Armeníu. Hann var tekinn af lífi á hryllilegan hátt. Talið er að líkamsleifar hans liggi í Róm nema handleggurinn sem mun hafa verið gefinn til Kantaraborgar á Englandi.

28. ágúst er Ágústínusmessa, messa Ágústínusar kirkjuföðurs. Ágústínus þessi stofnaði munkaklaustur sem var fyrirrennari Ágústínusarreglu prestlærðra. Á Íslandi voru nokkur munnkaklaustur af þeirri reglu. Í Þykkvabæ í Álftaveri, Helgafelli, Viðey á Möðruvöllum í Eyjafirði og Skriðu í Fljótsdal.

29. ágúst er kallaður höfuðdagur. Þann dag var Jóhannes skírari hálshöggvinn. Samkvæmt gamalli trú á veður að breytast um höfuðdag og á það veðurlag að haldast í næstu þrjár vikur.

Hátíðir um víða veröld

Lailat al-Bara´h

15. ágúst eða tveimur vikum fyrir ramadan, föstumánuð múslima, halda þeir upp á nótt fyrirgefningarinnar. Á þessari hátíð biðja múslimar um fyrirgefningu synda sinna. Þeir trúa því að þá ráðist líka örlög komandi árs.

Janmashtami

24. ágúst er janmashtami eða fæðingardagur guðsins Krishna. Krishna er einn helsti guð hindúa en þeir trúa því að hann sé níunda endurholdgun Vishnu æðsta guðs hindúa. Krishna þekkist á bláum líkama. Honum er oft lýst sem tælandi elskhuga sem dansar í tunglsljósinu.

Vinnublað

Verkefni sem gaman er að vinna þegar mánuðirnir eru rannsakaðir.

Heimildir

Almanak Hins íslenska þjóðvinafélags 2007.

Útgefandi er Hið íslenska þjóðvinafélag

Saga daganna eftir Árna Björnsson.

Útgefandi er Mál og menning

Trúarbragðadagatal 2008

Útgefandi félagsmálaráðuneytið og fleiri